Wil je goed voorbereid op vakantie, dan struin je vooraf het internet af en duik je in de boeken. Bij een vakantie in Oost-Duitsland wordt dat een supertoffe ervaring. Er zijn vele goede films, boeken en series over de DDR gemaakt. Dat wordt bingewatchen en lezen.

Zelf vind ik het altijd belangrijk om een land te leren kennen. Daarvoor is het goed om in de geschiedenis te duiken. Voor mij heeft Oost-Duitsland een heel interessante geschiedenis en vooral ook een heel recente. Zo lang de DDR bestond, was het communistisch. Wat een arbeidersparadijs moest zijn, was vooral een leven met geheime politie, verraders en angst.

Das Leben der Anderen

Lang was het vrij stil met films rond de DDR. Maar in de afgelopen jaren zijn er enkele zeer goede verschenen. De drie beste zijn in mijn ogen Das Leben der Anderen, Good Bye Lenin en Das Schweigende Klassenzimmer.

Das Leben der Anderen

Dat bizarre leven van verraad en geheime politie, daar draait het om in de film Das Leben der Anderen. Een Stasi-agent krijgt de opdracht om een toneelschrijver en zijn vriendin in de gaten te houden. Na het plaatsen van afluisterapparatuur zit hij elke dag te luisteren, te wachten tot de toneelschrijver in de fout gaat. Maar past dit in zijn beeld van de communistische heilstaat?

Das Leben der Anderen geeft een bizar en tegelijkertijd fascinerend beeld van het leven in de DDR. Een leven dat wij hier ons niet kunnen voorstellen. De film is wereldwijd geroemd en wordt gezien als een van de beste films ooit gemaakt. Das Leben der Anderen is te bekijken via Pathé Thuis. Heb je geen toegang hiertoe? Bestel voordelig de DVD.

De film is deels opgenomen in de voormalige Stasi gevangenis Hohenschönhausen in Berlijn. Tegenwoordig is dit een museum dat je kunt bezoeken. Wij kregen een rondleiding door een oud-gevangene.

Good Bye, Lenin

De DDR staat in 1989 op omvallen, als de moeder van Alexander een hartaanval krijgt. Als ze na maanden uit coma ontwaakt, mag ze van de artsen zich niet druk maken. Een schok zou haar te veel kunnen worden. Haar zoon wil daarom ook niet vertellen dat de DDR is gevallen.

Good Bye, Lenin is een tragisch komische film. Op allerlei manieren probeert Alex te voorkomen dat zijn moeder doorkrijgt dat de DDR niet meer bestaat, terwijl de wereld om hun heen met een razend tempo verandert. Een briljante film! Hij is te zien via Pathé Thuis of op DVD.

Das Schweigende Klassenzimmer

Het is 1956. De Hongaarse opstand wordt neergeslagen en klas Oost-Duitse leerlingen hoort dat op de radio. Ze besluiten hiertegen een minuut stilte te houden in hun klas. Iets wat in Nederland geen probleem zou zijn. Maar in de DDR is dit onmogelijk. De leerlingen maken zich hiermee tot staatsvijand. De gevolgen voor de klas zijn groot.

Das Schweigende Klassenzimmer werd slechts in enkele kleine bioscopen in Nederland vertoond. Zonde, want deze film verdient meer. Kijk hem via Pathé Thuis of bestel voordelig de DVD.

Das Wunder von Berlin

Das Wunder von Berlin speelt in de nadagen van de DDR. Jongeren duiken het alternatieve circuit in en worden punker, volwassenen beginnen te twijfelen en eisen meer vrijheid, terwijl partijleden nog trouw geloven in de socialistische heilstaat.

Welkom in het leven van de familie Kaiser. Vader is een belangrijke officier bij de Stasi, moeder is klaar met de DDR, opa denkt met plezier terug aan de nazi-tijd en zoon Marco doet alles wat de partij verboden heeft. Om Marco toch op het ‘goede’ pad te krijgen, stuurt zijn vader hem het leger in.

De familie Kaiser is de DDR samenleving in het klein eind jaren 80. Alles komt hier samen. Tot de Muur valt. Een intrigerende film, waarna je wilt blijven kijken.

Bekijk Das Wunder von Berlin hier gratis:

Bridge of spies

Bridge of Spies is geen film over de DDR, maar speelt zich er wel voor een groot deel in af. De film gaat over de beroemde Glienicke brug, de plek waar de Oost en West tijdens de Koude Oorlog spionnen uitruilden.

In Amerika wordt Sovjet-spion Rudolf Abel opgepakt. Advocaat James B Donovan, krijgt zeer tegen zijn zin in, de opdracht om hem te verdedigen. Maar de zaak neemt een wending wanneer een Amerikaanse piloot neerstort in de Sovjet Unie en in Berlijn een Amerikaanse student wordt opgepakt.

Donovan krijgt de opdracht om de piloot en student terug te krijgen naar Amerika. Daarvoor moet hij naar Oost-Berlijn. Hier ontspint zich een fascinerend actieverhaal. Dat is regisseur Steven Spielberg wel toevertrouwd.

Bridge of Spies komt uit 2015 en werd genomineerd voor verschillende Oscars, waaronder Beste Film. Uiteindelijk word er een Oscar gewonnen, voor beste mannelijke bijrol. De film is te zien op Pathé Thuis en is te koop bij Bol.com.

TV-series over de DDR

Net als films zijn er de afgelopen jaren ook enkele zeer goede tv-series over de DDR verschenen.

The same sky

Het is de jaren zeventig. De jonge knappe Oost-Duitser Lars Weber wordt opgeleid tot spion voor de Stasi, als hij de opdracht krijgt om in West-Berlijn te gaan spioneren. Vol motivatie begint hij aan zijn opdracht in het decadente Westen. Maar voor een jongeman die  het DDR-leven gewend is, valt dat niet mee.

Het mooie aan de serie is dat het breder is dan de spionagepraktijken van Weber. Op verschillende vlakken wordt een realistisch beeld gegeven van Oost-Duitsland. Buren die elkaar bespioneren, jonge sporters die doping krijgen toegediend homoseksuelen die elkaar verstopt ontmoeten en jonge mensen die willen vluchten. Het is beklemmend, tragisch en toch ook mooi.

The same sky is al eens uitgezonden door de NPO en is terug te zien voor geabonneerden op NPO Plus. De eerste maand is gratis.

Weissensee

Wat als je vader een hoge pief is bij Stasi en als zoon word je verliefd op een meisje uit een dissidentenfamilie? Dat is in het kort het verhaal van de DDR-serie Weissensee. De tv-serie laat zien hoe groot de hypocrisie in Oost-Duitsland was. Is het een romantische serie? Ja, dat is de basis. Maar veel meer laat het de rauwe realiteit zien.

Weissensee start in 1980. In vier seizoenen zie je hoe de DDR verandert en uiteindelijk opgaat in een Duitsland. De makers hebben de sfeer van die jaren op fantastische wijze vastgelegd. Weissensee is te zien op NetFlix of bestel hem op dvd.

Deutschland 83

Wereldwijd een grote hit, maar in Duitsland enorm geflopt. Toch mag Deutschland 83 absoluut niet ontbreken in deze lijst. De serie zet een fantastisch beeld neer van de jaren tachtig in het gespleten Berlijn. De 24-jarige Martin Rauch wordt door de Stasi naar West-Berlijn gestuurd om te infiltreren bij een hoge West-Duitse ambtenaar. En hoe zorg je ervoor dat zo’n jonge vent niet valt voor de charmes van het Westen? Dan beloof je zijn moeder sneller aan een nieuwe nier te helpen.

Deutschland 83 is te zien via Amazon Prime, maar ook op DVD. Kun je er geen genoeg van krijgen (dat snappen wij 😊), inmiddels is er een tweede deel: Deutschland 86.

Boeken over de DDR

Lees je liever voorafgaand of tijdens je vakantie over het leven in het voormalige Oost-Duitsland? Wij hebben ook drie geweldige boeken over de DDR geselecteerd die een goed beeld geven.

Quadriga

Quadriga – F. Springer

Als iemand een goed beeld heeft van de DDR, dan is het de Nederlander F. Springer. Dit is het pseudoniem van Carel Jan Schneider, die tussen 1986 en 1989 ambassadeur was in Oost-Duitsland. In die tijd speelt zich ook het verhaal af.

De al op leeftijd zijnde journalist Robert Somers wordt uitgenodigd om naar Oost-Berlijn te komen. Zoals dat gaat in de DDR, wordt hij begeleidt door een gids. Monika Rittner introduceert hem om verschillende plekken waar een normale sterveling nooit zou komen en vertelt hem ondertussen over de successen die haar land heeft bereikt. Ondertussen krijgt Somers steeds meer gevoelens voor haar, maar weet ook dat gidsen spionnen zijn. Op de achtergrond zien we de DDR steeds verder instorten.

Quadriga is een boek vol humor, spanning en een beetje romantiek, door een insider geschreven. Het is een meeslepend en geloofwaardig verhaal. Koop hier voordelig het boek of e-book Quadriga van F. Springer.

Vluchtcode vlinder

Vluchtcode Vlinder – Margriet Brandsma

Een andere Nederlandse schrijver die Oost-Duitsland goed kent is Margriet Brandsma. Jarenlang werkte ze als correspondent vanuit Berlijn voor de NOS. In die jaren is ze de archieven ingedoken en heeft ze talloze interviews gedaan. Hieruit is de roman Vluchtcode Vlinder ontstaan.

Het is te bizar voor woorden, maar de DDR verdiende heel veel geld aan de verkoop van gevangenen aan het Westen. Een van die mensen is Michael Ogertschnig. Zijn Nederlandse vriendin wil hem in de jaren zeventig helpen vluchten naar Nederland. Maar de vlucht mislukt, Michal wordt verraden en draait de gevangenis in. Jaren later wordt hij vrijgekocht door het Westen. Brandsma probeert te ontdekken wie verraad heeft gepleegd.

Vluchtcode Vlinder is verkrijgbaar vanaf 7,49 euro.

De dag waarop de DDR mijn moeder meenam

De dag waarop de DDR mijn moeder meenam – Katrin Behr

In Nederland hebben we een staat die probeert voor je te zorgen. Hoe anders was dat in de DDR. Andersdenkenden werden er opgepakt en hun kinderen werden gegeven aan trouwe partijleden die geen kinderen kunnen krijgen. Katrin Behr overkwam het als vierjarig meisje. Samen met haar broer werd ze in een weeshuis gestopt en uiteindelijk werden ze door de staat uit elkaar gehaald en op verschillende plekken ondergebracht. Zij heeft daarover deze  indrukwekkende roman geschreven.

De dag waarop de DDR mijn moeder meenam is voor 7,99 euro als ebook verkrijgbaar of voor 16,99 als boek.

Adam en Evelyn

Het is de zomer van 1989 in Adam en Evelyn. Hordes Oost-Duitsers trekken naar Tsjechië en Hongarije. Ze willen maar één ding: hun land ontvluchten en een nieuw bestaan opbouwen. Als Eveleyn haar vriend Adam, een goede kleermaker, ontdekt met een andere vrouw, besluit zij ook te vertrekken.

Met een vriendin en een West-Duitse neef reist Evelyn naar het Balatonmeer in Hongarije, waar steeds meer Ossies zich verzamelen. Adam gaat haar achterna in zijn oude Wartburg en wil haar terugwinnen. Waar Evelyn naar het Westen wil, is Adam tevreden in het Oosten. Het verhaal geeft een mooie inkijk in de DDR en een blik op de bewoners, terwijl op de achtergrond een van de historisch belangrijkste ontwikkelingen van de laatste decennia speelt.