Wat is het grootste geheim van Ohrid? Is het de prachtig versierde St. Bogorodica Perivleptos kerk, of het antieke Griekse theater wat meer dan 1.500 jaar begraven lag? Misschien het verdwenen dorpje in de Bay of Bones? Nee, nee, nee, het zijn de Ohrid parels.

Als je in stadje aan het Meer van Ohrid bent, dan kun je er eigenlijk niet om heen: Ohrid parels. Of je ze nu mooi vindt of niet, de parels zijn bijzonder. Maar de verhalen rondom de parels zijn misschien nog wel mooier.

Verhalen? Eigenlijk zijn het meer legendes. Want niemand lijkt het verhaal rond de Ohrid parels echt te kennen. Of misschien is dit wel het grote geheim van de inwoners van de stad, zoals het Sinterklaasgeheim bij ons. Het enige feit is dat de parel met de hand is gemaakt. Voor het begin van de geschiedenis moeten we terug in de tijd, naar de jaren twintig van de vorige eeuw.

Ohrid parels winkel
De familie Filevi heeft verschillende winkels in Ohrid waar sieraden gemaakt van parels worden verkocht (foto: Flickr/David Stanley)

In het Meer van Ohrid zwemmen enkele bijzondere vissoorten die nergens anders ter wereld voorkomen. Een daarvan is de Plashica een forellensoort. In de jaren 20 van de vorige eeuw is er een Russische gast, sommige legendes spreken van een soldaat, in Ohrid. Hij herkent de vis als een vergelijkbare vis die ook bij hem thuis in een meer zwemt en die kan worden gebruikt bij het maken van parels. Hij vertelt zijn geheim aan de familie Talevi en de familie Filevi. Al zo’n honderd jaar houden zij het recept geheim.

Hoe worden Ohrid Parels gemaakt?

Ohrid parels zijn bolletjes die worden gemaakt van schelpen die uit de Indische oceaan komen. Maar het geheim zit hem in het ‘lakken’ van de bolletjes. Hiervoor worden de schubben op de buik van de Plashica gebruikt. Deze vissoort wordt in het Nederlands wel panharing genoemd. Het dier zwemt in scholen en wordt niet groter dan 15 centimeter.

Uit de schubben van het dier wordt via een geheim proces een soort van olie gewonnen. Daarmee wordt de parel vervolgens 5 tot 7 keer ingesmeerd. Na elke sessie moet hij drogen. Aan het eind heeft die mooie glanzende kleur die de Ohrid parel zo kenmerkt.

De parels worden volledig met de hand gemaakt. Iedere oorbel, armband of ketting is daarom uniek.

Meer van Ohrid
In het Meer van Ohrid zwemt de Plashica, waarvan de schubben worden gebruikt voor de parel (foto: eigen)

Wat gebeurt er verder met de Plashica?

Nadat de Plashica geschubd is, gaat hij naar restaurants. Hier wordt hij gefrituurd en krijgt hij een knapperig korstje. Voor veel Macedoniërs is het een delicatesse.

Waar kun je Ohrid parels kopen?

Langs het Meer van Ohrid zijn er vele winkels die Ohrid parels verkopen. En ook op internet zijn er webshops waar je ze kunt kopen. Maar wees op je hoede, niet alle parels zijn echt.

Wil je zekerheid, dan moet je naar de oude stad van Ohrid. De familie Filevi en Talevi hebben hier verschillende mooie winkeltjes die aan hun naam te herkennen zijn.

Wat kosten Ohrid parels?

De prijzen van de sieraden met Ohrid parels verschillen. Dit heeft te maken met de hoeveelheid parels die zijn gebruikt en de grote ervan. Oorbellen zijn verkrijgbaar vanaf ongeveer 15 euro. De prijzen kunnen oplopen tot meer dan 1.500 euro.

Worden je in winkels of op straat goedkopere exemplaren aangeboden? Trap er niet in, deze zijn zeer waarschijnlijk nep parels.