Traag stroomt de rivier de Saale langs het historische centrum van Bernburg. Vanaf de oever kijkt het kasteel Bernburg over het water heen. Het is samen met de dierentuin en de sprookjestuin het absolute hoogtepunt van dit mooie stadje, dat ook een duistere geschiedenis heeft.

Bernburg, met ruim 30.000 inwoners is het een gezellig provinciestadje in de deelstaat Saksen-Anhalt. Grote steden in de buurt zijn Halle en Maagdenburg. Maar ooit was het belang van de stad veel groter. En dat is vooral te danken aan het kasteel Bernburg.

Kasteel Bernburg
Vanaf de oever kijkt het Schloss Bernburg over de rivier de Saale (foto: Investitions- und Marketinggesellschaft Sachsen-Anhalt mbH/Ulrich Arendt Fotodesign

De geschiedenis van het kasteel en de stad Bernburg gaan terug tot het jaar 961. Dan wordt er al geschreven over het paleis, dat is gebouwd op een zandstenen rots aan de Saale. Destijds heet het nog Brandanburg. Door de eeuwen heen resideren hier de hertogen van Anhalt Bernburg.

In de eeuwen daarna ontwikkelt de stad zich, die aan de Breite Strasse ligt, tot een belangrijke handelsroute. Het huidige kasteel stamt niet uit 961, maar uit 1252. Een brand legt een deel van het oude kasteel in de as, waarna het wordt herbouwd. Het is de trots van de omgeving.

Tussen 1806 en 1863 was Hertogdom Anhalt-Bernburg een echte staat binnen het Duitse keizerrijk. Een opmerkelijke staat, met verschillende gebieden die niet met elkaar verbonden zijn. Maar de kern is Bernburg, met het kasteel als zetel van de hertog. Met het sterven van de kinderloze hertog Alexander Karel verdwijnt het hertogdom in 1863 en gaat op in het grotere hertogdom Anhalt.

Bezoek kasteel Bernburg

Eulenspiegelturm kasteel Bernburg
De Eulenspiegelturm is de kenmerkende toren van het kasteel (foto: Investitions- und Marketinggesellschaft Sachsen-Anhalt mbH/Ekkehart Eichler)

Kasteel Bernburg is nog helemaal in tact. Hoewel, door de eeuwen heen hebben de verschillende hertogen het uiterlijk keer op keer veranderd. En die verschillende stijlen zijn goed zichtbaar tijdens een bezoek aan het kasteel, dat tegenwoordig een museum is.

Een tocht door de Eulenspiegeltoren, de blauwe toren, het oude huis en het scheve huis geven niet alleen goed beeld van het kasteel door de jaren heen. In de Eulenspiegeltoren komen bijvoorbeeld de historische bewoners tot leven. Op andere plekken zijn onder andere collecties archeologische vondsten tentoongesteld en is er ruimte voor hedendaagse kunst. Daarnaast is er aandacht voor de geschiedenis van het kasteel.

Ook de gotische kelder verdient een bezoek.  Niet alleen zijn hier de klassieke gewelven zichtbaar, hier is ook een tentoonstelling over heksen. Centraal staat het proces tegen Barbara Meyhe, de vrouw van een oud-burgemeester van de stad. Op bejaarde leeftijd werd zij het slachtoffer van een heksenjacht in de stad.

In 1617 werd Meye gevangen gezet. Twee jaar is ze zwaar gemarteld. Uiteindelijk werd de vrouw in 1619 vrijgelaten, volledig berooid en lichamelijk en geestelijk gesloopt. Ze moest met haar man de stad verlaten.

De zwarte nazi-pagina van Bernburg

De middeleeuwse heksenprocessen verdienen niet de schoonheidsprijs. Maar ook aan de periode 1940-1943 wordt niet graag teruggedacht in Bernburg. In de stad is dan een psychiatrische inrichting gevestigd. En psychiatrische patiënten, die passen niet in de nazi rassenleer.

In die periode wordt de inrichting omgebouwd tot een vernietigingsinstituut, het T-4 Euthanasie Programma. 9.384 psychiatrische patiënten worden in die periode vergast, net als 5.000 gevangenen die hier vanuit concentratiekampen in de omgeving worden heen gebracht.

De plek waar deze misdaden zijn gepleegd, is tegenwoordig een monument dat herinnert aan de 14.000 slachtoffers van de naziterreur. Je kunt het voormalige psychiatrisch ziekenhuis bezoeken en zien hoe de nazi’s te werk gingen. Erg indrukwekkend.

Wat is er nog meer te doen in Bernburg?

De duistere geschiedenis van Bernburg kan je afschrikken, maar dat zou jammer zijn. Het is echt een leuk stadje met mooie straatjes, oude panden en leuke pleintjes. En wanneer je de loop van rivier de Saale volgt richting Halle, kom je door het prachtige natuurpark Unteres Saaletal.

Hier kun je schitterend wandelen en fietsen en bovendien zijn er enkele leuke uitstapjes voor met het hele gezin, zoals de dierentuin, de Kesllertoren en het sprookjespark. En het leukste? Je kunt ze bezoeken met klein treintje.

Dierentuin Bernburg

Bernburg

Beren, cheetas, bizons, wolven en kamelen, maar ook schapen, geiten en allerlei soorten vissen en vogels. Dierentuin Berburg is een typische Duitse dierentuin. Niet zo groot, maar wel veel verschillende dieren en lage toegangsprijzen.

De dierentuin is opgedeeld in de gebieden Eurazië, Australië. Afrika en Amerika. Hier leven meer dan 125 soorten dieren, van de grootste jagers ter wereld tot lieve huisdieren. Bewonder de pinguïns of ga knuffelen op de kinderboerderij met de cavia’s en konijnen.

Een familiekaartje voor dierentuin Berburg kost zo’n 15 euro.

Kesslertoren

Een beetje sprookjesachtig staat er midden in natuurpark Unteres Saaletal een historische toren. Alleen het kasteel lijkt er te ontbreken. Maar schijn bedriegt, de Kesslertoren is pas gebouwd in 1913 en van een kasteel is nooit sprake geweest. Het is een gift van het bedrijf Kessler aan de stad Bernburg.

Je kunt de toren beklimmen. Op een hoogte van 26 meter is een plateau van waaraf je een panoramisch uitzicht hebt over de Saale, de stad en bij goed weer kun je zelfs de hoogste berg van de Harz bekijken, de Brocken.

Sprookjestuin Paradies

Sprookjes komen met een druk op de knop tot leven in het sprookjestuin Paradies. Deze goed onderhouden en moderne spookjestuin is het domein van de sprookjes van de gebroeders Grimm.

Van Roodkapje tot Hans en Grietje, de sprookjes worden niet alleen verteld, de poppen komen ook tot leven. Een nadeel, ze spreken Duits. Is dat een heel groot probleem? Nou nee, het park blijft betoverend. En zijn de kinderen flauw van de sprookjes? Dan is er altijd nog de grote speeltuin in het park.

Minispoorlijn Krumbholz

Wil je met het gezin de dierentuin, Kesslertoren en de sprookjestuin bezoeken? Ze zijn met elkaar verbonden via de Krumbholz spoorlijn. Dit is een minispoorlijn waarover een kleine trein door het natuurpark rijdt. Onderweg passeert hij de attracties. Opstappen kan aan de Krumbholzallee.

Zwembad Saaleperle

Op de andere oever van de Saale, aan de rand van de stad, ligt openluchtzwembad Saaleperle. Een plek om een heerlijke duik te maken. Het zwembad is modern en van alle gemakken voorzien. Er is onder meer een 72 meter lange reuzenglijbaan, een wildwaterstroom en whirlpools.

Daarnaast is er een zonneweide met speeltuin en tafeltennistafels. Een prima uitje voor met het gezin.

Overnachten in Bernburg

Wil je op vakantie naar Bernburg? De stad telt verschillende hotels. De beste aanbiedingen vind je op Trivago.

4 sterren Hotel Fürsteneck in het centrum is onze favoriet en is niet duur. Van buiten een schitterend klassiek hotel, binnenin is het modern. Het personeel is vriendelijk, de kamers zijn schoon en hebben een keurige badkamer en het ontbijt is uitgebreid. Bovendien bezit het hotel een sauna, waar je wel een kleine toeslag voor moet betalen.

Zoek je een vakantiehuis? Belvilla biedt meer dan 100 vakantiewoningen in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. Of zoek je een huisje in de natuur? Kijk nu op natuurhuisje.nl.