Onderdrukking, terreur en geweld. Het Bezettingsmuseum Riga staat stil bij de wreedheden die de Letten in de afgelopen eeuw hebben moeten doorstaan. Eerst was er de bezetting door de Sovjet-Unie, daarna volgde de bezetting door de Nazi’s, waarna de Sovjets terugkeerden. Duik in de bizarre geschiedenis vol wreedheden tegen het volk en bezoek een van de bezienswaardigheden van Riga.

De geschiedenis van Letland als onafhankelijk land is nog maar kort. Na de Eerste Wereldoorlog krijgen de Letten een soort van zelfbeschikking, maar pas sinds 1991 mogen de Letten zich vrij noemen. En daar zijn de inwoners trots op. Dat heeft alles te maken met de 50 jaar die daaraan vooraf gingen, de periode van 1940 tot 1991. In het Bezettingsmuseum Riga wordt daarbij stilgestaan. Het museum, in de voormalige Amerikaanse ambassade aan de Brīvības iela 61, is gratis te bezoeken.

Beelden van Goelags, Russische gevangenkampen diep in Siberië. Foto’s en verhalen van gevangenen. Aankondigingen van de nazi’s, video’s over hun terreur. En nog meer wreedheden door opnieuw de Sovjets. Dit is waaronder de Letten leefden.

Goelag
In het museum is een barak in een goelag nagebouwd (foto: Flickr/Adam Jones)

Het is 1939 als de Sovjet-Unie en Nazi-Duitsland een niet-aanvalsverdrag sluiten, het Molotov-Ribbentroppact. Maar de twee landen hebben niet alleen een niet-aanvalspact gesloten, ze hebben ook de landen tussen Rusland en Duitsland in verdeeld. De Duitsers krijgen een groot deel van Polen, de Sovjets onder andere de Baltische Staten.

Een jaar later wordt duidelijk wat de gevolgen zijn voor Letland, als de Russen op 17 juni het land bezetten. Letland wordt een Sovjet republiek. Kerken en synagogen worden bestempeld als potentiële verzetsplekken, kunstenaars mogen alleen nog door de Sovjets goedgekeurde kunst maken en de media wordt gecensureerd. In een jaar tijd worden 35.000 Letten gedeporteerd naar plekken diep in Rusland. In het museum is een barak uit zo’n goelag, een Sovjet gevangenkamp, nagebouwd.

Kogels in het Bezettingsmuseum Riga
Kogels die gevonden zijn in het Bikernieki bos, een plek waar de nazi's tienduizenden joden vermoordden (foto: Flickr/Adam Jones)

Nazi-inval

Na de inval door de nazi’s op 23 juni 1941 is er even de hoop dat het beter wordt. IJdele hoop. Al in juli beginnen de nazi’s met de vernietiging van de Letse joden. 90.000 joden worden naar concentratiekampen gedeporteerd en vermoord. Maar ook aan de andere Letten gaat de Duitse bezetting niet zo maar voorbij.

Terugkeer van de Sovjets

Wanneer de nazi’s zijn verslagen in 1944, keert het Rode Leger terug in de straten. Letse nationalisten worden massaal vervolgt. In 5 jaar tijd worden 40.000 inwoners naar Siberië gedeporteerd. Na de dood van Stalin in 1953 lijkt Letland iets zelfstandiger te worden. Lijkt. In 1959 grijpt de Sovjet-Unie in. De man achter de Lettivicatie, vicepremier Eduards Berklavs, wordt afgezet. Moskou neemt de macht weer in handen.

Eind jaren 80 treedt er opnieuw dooi in onder Gorbatsjov. Dit keer is het definitief. In 1990 verklaart Letland zich onafhankelijk. Een einde is gekomen aan de onderdrukking door buitenlandse machten.

Bezettingsmuseum Riga - armband gevangenen
Een armband die gevangenen moesten dragen in gevangenenkampen van de Sovjet Unie (foto: Flickr/Adam Jones)

Foto's, video's en voorwerpen in het Bezettingsmuseum Riga

De expositie in het Bezettingsmuseum Riga bestaat vooral uit foto’s, video’s en verhalen. Alle teksten zijn naast in het Lets ook vertaald in het Engels, Duits en Russisch, of kies voor een audioguide. Naast de foto’s en video’s zijn er ook veel voorwerpen uit die tijd te zien, van medailles tot bestek en maskers om het gezicht tegen de kou in Siberië te beschermen. Indrukwekkend zijn de kogels die gebruikt werden bij het vermoorden van tienduizenden joden in de bossen van Bikernieki door de nazi’s.

Openingstijden Bezettingsmuseum Riga

Het Bezettingsmuseum is van dinsdag tot en met zaterdag geopend tussen 11.00 en 15.00 uur. De entree is gratis, maar een gift wordt enorm op prijs gesteld. Ook is het mogelijk om een tour met een gids te doen. Deze tours beginnen om 12.00 en 14.00 uur en kosten 5 euro per persoon of 10 euro per familie. Kijk voor meer informatie op de site van het museum.

Overnachten in Riga

Zoek je een hotel of een appartement in Riga? Als je van luxe houdt, hebben wij de 5 luxueuste hotels in de stad op een rij gezet. Zoek je iets dat meer bij je portemonnee past. Op Booking.com staan de beste aanbiedingen voor je klaar.

Activiteiten en tours in Riga