Een 27 kilometer lang ondergrond tunnelstelsel, indrukwekkende vestingwerken en een middeleeuws centrum. De koninklijke stad Znojmo, diep in Moravië, kent een lange geschiedenis. Tegenwoordig is de plaats een beetje vergeten. Hartstikke zonde! Want het heeft echt veel te bieden.

Smalle straatjes geplaveid met keien, een schitterend historisch stadsplein, verschillende kerken en oude stadsmuren. In het zuiden van Tsjechië, naast het nationaal park Podyjí, ligt Znojmo. Een stad die veel mensen links laten liggen. Zij kiezen eerder voor bekendere plaatsen als Mikulov en Brno, of het Cultuurlandschap Lednice-Valtice. Dat maakt Znojmo misschien nog wel aantrekkelijker om te bezoeken.

Toch is de kans groot dat je wel eens van de stad hebt gehoord, die tussen de wijngaarden ligt. Zeker als je het tv-programma Wie is de Mol? hebt gevolgd in 2021. Destijds moesten de kandidaten het oude Loucky klooster in, waar ballerina’s gewapend waren met laserguns bakjes met geld probeerden te schermen. Maar de mooiste plekken van de stad kwamen niet in beeld. Daar laten wij je graag mee kennis maken.

Sint Nicholaaskerk Znojmo
De Sint NIcholaaskerk in het historische centrum van Znojmo (Image by Leonhard Niederwimmer from Pixabay)

De geschiedenis van Znojmo gaat terug tot de 9e eeuw, als rond een fort een plaatsje ontstaat. Wanneer je tegenwoordig door het compacte oude middeleeuwse centrum loopt, kun je gebouwen ontdekken uit de 11e eeuw. De stad groeit uit tot een van de belangrijkste steden in middeleeuws Moravië.

Dat heeft alles te maken met de strategische ligging tussen Praag en Wenen. Daarom wordt vanaf de 13e eeuw begonnen met het aanleggen van fortificaties rondom de stad. Het grootste deel is daarvan nog altijd zichtbaar. 200 jaar later wordt het onderdeel van het Habsburgse Rijk. Daarmee neemt het belang van deze vestingstad af. Maar het belang van Znojmo in de middeleeuwen is nog altijd goed terug te zien in de huidige stad.

Znojmo vanaf de rivier Dyje
Znojmo vanaf rivier Dyje (Image by Neo98 from Pixabay)

Bezienswaardigheden Znojmo

Door de eeuwen heen is Znojmo gegroeid tot een stad met zo’n 34.000 inwoners. Maar de historische binnenstad, de vestingmuren en de tunnels onder de stad zijn grotendeels bewaard gebleven. Dit zijn de plekken die je zeker moet bezoeken:

Historische binnenstad Znojmo

Het Masaryk plein is het hart van Znojmo. Aan de randen van het plein staan schitterende gebouwen die je terugbrengen naar de middeleeuwen. Een daarvan is het Dům umění, het House of Art. Binnen kun je ontdekken hoe de rijke mensen leefden tijdens de Renaissance, de gouden tijd van deze stad. Gewelfde plafonds en Toscaanse zuilen op de binnenplaats, de rijkdom spat er vanaf. In dit stadspaleis wordt daarnaast kunst uit de regio vertoond.

Op het plein staat een dissident. Een oerlelijk vierkant gebouw in communistische stijl. Er is maar een manier om er aan te ontkomen. Ga naar binnen, neem plaats op het terras op het balkon en geniet van het prachtige uitzicht over het plein.

Heb je het Masaryk plein bekeken? Rondom het plein zijn tal van smalle straatjes. Hobbel over de keitjes en verplaats je in gedachten naar de middeleeuwen.

Smalle middeleeuwse straatjes
Knusse middeleeuwse straatjes in het centrum (foto: Flickr/Jinpal Song)

Ondergronds gangenstelsel

Je ziet het niet, maar onder de historische binnenstad van Znojmo ligt een 27 kilometer lang stelsel aan tunnels. In sommige gevallen is dit zelfs 4 verdiepingen diep. 600 jaar geleden werd het stelsel aangelegd en alle kelders in de binnenstad zijn er op aangesloten. Tegenwoordig kun je er een tour doorheen maken.

In nissen zie je poppen die aan het werk zijn in de tunnels, ergens wordt etenswaar verkocht en er staan gevangenen in schandblokken of geketend aan de muur. Een tocht door het mysterieuze gangenstelsel is leuk. Zeker ook voor families.

Ooit zouden de tunnels hebben gediend als schuilplaats voor de bevolking. Er lopen schoorstenen doorheen, die zijn aangesloten op de schoorstenen van de woningen erboven. Op die manier konden zij altijd roken, ook wanneer de vijand kwam en iedereen vluchtte. Daarmee werd een spookstad gecreëerd, een stad waar vijanden snel weer vertrokken.

Sint Nicholaaskerk

Indrukwekkend is de middeleeuwse gotische Sint Nicholaaskerk aan de rand van het oude centrum. Van buiten is hij mooi, van binnen nog veel mooier. Deze Rooms-Katholieke kerk is uitbundig versierd, zoals katholieken dat kunnen. Buiten heb je een geweldig uitzicht op de vallei.

Sint Nicholaaskerk
De Sint Nicholaaskerk is van binnen nog mooier dan van buiten (foto: Flickr/János Korom Dr.)

Rotonde van St. Katharina

Op het eerste oog is de Rotonde van St. Katharina slechts een klein rond gebouw op het terrein van de bierbrouwerij. Maar in 1949 zijn hier bijzondere fresco’s blootgelegd. Tegenwoordig kun je ze alleen bezoeken wanneer het niet regent. Ook is het verboden om in de rotonde te praten, om de fresco’s zo goed mogelijk te bewaren.

Op de muurschilderingen uit de 11e eeuw zijn onder meer 19 prinsen en koning Wroclaw te zien. Dit was de eerste koning van Tsjechië.

Rotonde van St Katharina
De Rotonde van St Katharina (Image by lsvoboda4 from Pixabay)

Radnicni Vez

Voor het beste zicht over de stad ga je naar de Radnicni Vez, de toren van het gemeentehuis. De toren, gebouwd in de 15e eeuw, is 66,5 meter hoog en daarmee het hoogste punt in de stad. Vanaf boven kun je het oude centrum goed bekijken, net als de omgeving.

Tot 1924 was deze toren het domein van een wachter. Hij hield de hele dag de stad van boven in de gaten, voor het geval er ergens brand zou uitbreken.

Radnicni Vez
De Radnicni Vez is de hoogste toren in de stad (Image by Leonhard Niederwimmer from Pixabay)

Kasteel Znojmo

Aan de rand van de stad ligt het Kasteel Znojmo, dat uitkijkt over de rivier de Dyje en de vallei. Een heel strategische plek. In de 11e eeuw wordt het aangelegd.

Vele Boheemse heersers hebben door de eeuwen heen gebruik gemaakt van het kasteel. Maar met de jaren speelt het een steeds kleinere rol. In het begin van de17e eeuw is er dan ook weinig van over. Delen zijn verkocht, andere delen ingestort. Op de plek van het kasteel wordt een barok paleis gebouwd. Als de laatste graaf Josef van Deblín overlijdt, wordt het eigendom van de keizer.

Sinds 1922 is het hele gebouw een museum. Tegenwoordig laat het het leven zien in de middeleeuwen. Daarnaast is er een expositie met kinderspeelgoed uit die tijd.

Kasteel Znojmo
Kasteel Znojmo (foto: Flickr/Herbert Frank)

Vestingmuren

De geschiedenis als vestingstad is in Znojmo nog goed te zien aan de stadsmuren. De meeste van deze muren rond de oude stad zijn gebouwd in de 13e eeuw. In die tijd was de Znojmo de poort naar het land Bohemen. Een belangrijke stad op de grens van het land, aan het belangrijke route. Een groot deel van de muren is goed in tact gebleven.

Naast muren bestond de vesting ook uit torens. De belangrijkste poort was de Wolfstoren. Tegenwoordig is hier een toeristisch centrum in gehuisvest.

Loucky klooster

Fans van Wie is de Mol mogen zeker het Loucky klooster niet overslaan. Ooit was dit een van de grootste en belangrijkste kloosters in Midden-Europa. Maar kloosterlingen zitten hier al jaren niet meer. Tegenwoordig wordt het imposante gebouw vooral bezocht door wijnliefhebbers.

Dat heeft alles met de streek te maken. De omgeving van Znojmo is de wijnregio van Tsjechië. Dat heeft alles met prima temperatuur hier te maken. Overal in de omgeving zul je wijngaarden tegenkomen.

In de kelders van het klooster, die lekker koel zijn, liggen enorme voorraden wijn. Zovin Znojmo, de grootste wijnproducent van Tsjechië, is hier gevestigd. Neem een rondleiding (erg interessant), proef de heerlijke wijnen, maar vergeet ook niet het wijnmuseum te bezoeken.

Loucky klooster
Het Loucky klooster is tegenwoordig gevuld met flessen wijn (foto: Flickr/Donald Judge)

Nationaal Park Podyjí

Wanneer je aan de westzijde van Znojmo staat, kijk je naar het Nationaal Park Podyjí. Dit is het kleinste nationale park van Tsjechië, maar vooral ook erg bijzonder. Jarenlang, tijdens de communistische tijd was het gebied een verboden zone aan de grens met Oostenrijk. De natuur heeft op deze manier tientallen jaren zijn gang kunnen gaan.

Tegenwoordig is het de perfecte plek om te wandelen en niet alleen vanwege wandelpaden. De rivier de Dyje kronkelt hier door het dal zoals het al eeuwen kronkelt. Bloemen bloeien overal en vlinders fladderen om je oren. Af en toe word je getrakteerd op het uitzicht op het middeleeuwste Znojmo.

Nationaal Park Podyjí
Nationaal Park Podyjí (Flickr/Ladislav Boháč)

Overnachten in Znojmo

Znojmo is niet alleen een prachtige stad om te bezoeken, het is ook een prima uitvalsbasis voor jouw vakantie in Zuid-Tsjechië. Het ligt niet ver bij steden als Brno, Mikulov, terwijl ook steden als Cesky Krumlov en Ceske Budojovice makkelijk berijdbaar zijn, net als de Oostenrijkse hoofdstad Wenen. Bovendien is de natuur hier prachtig.

Op Booking.com vind je het uitgebreidste aanbod tegen de beste prijs aan hotels en appartementen in de stad. Wil je kamperen? Aan de rand van de stad ligt camping Znojmo en iets ten noorden van de stad ligt de prima camping Camp Country s.r.o.

Lees ook: Dit zijn de 8 mooiste steden in Tsjechië