Berlijn was jarenlang het laatste stukje Westen in het Oosten. Via de grensovergang Helmstedt-Marienborn, tegenwoordig een gratis museum, reed je er naar toe. Waar in het Westen alles kon, was het aan de andere kant van de Berlijnse Muur misschien wel het meest Oost-Europese deel van Oost-Europa. Maar met de val van de Muur, de verdwijning van het Warschaupact en de hereniging van Duitsland, is Berlijn weer één stad. Maar het blijft een stad met twee gezichten, wat je zeker zult ontdekken tijdens een stedentrip naar Berlijn.

De Duitse hoofdstad is de fascinerendste stad ter wereld. Nergens heeft zich sinds 1900 zoveel afgespeeld als hier. Het was de hoofdstad van het keizerrijk dat verantwoordelijk wordt gehouden voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. In de jaren na die oorlog bruiste het nachtleven in de stad. Dansclubs, drank, cocaïne en hoeren waren ‘s nachts de toverwoorden, terwijl verschillende politieke stromingen overdag met elkaar in de clinch lagen over heerschappij en de toekomst van de Duitse staat. De Nazi’s grepen begin jaren dertig de macht en bouwden de stad uit tot hoofdstad van het Grote Duitse Rijk.

Televisietoren Berlijn
De Fernsehturm is een van de symbolen van Berlijn (foto: David Mark)

Aan het eind van de Tweede Wereldoorlog veranderde Berlijn in een ruïne. De Sovjets zegevierden en verdeelden de stad samen met de Amerikanen, Britten en Fransen in vier zones. De Berlijnse Muur splitste de stad vanaf 1961 op in twee delen, waar op 9 november 1989 een eind aan kwam. De hereniging volgde. Berlijn werd weer de hoofdstad van het gezamenlijke Duitsland en is nu een van de machtigste landen in Europa.

Al die geschiedenis, veel is er van verloren gegaan in het stadsbeeld. Maar gelukkig is ook heel veel blijven bestaan. De pracht en praal van de begin twintigste eeuw, bunkers uit de oorlog, stukken Muur, een Stasi gevangenis en natuurlijk de Sovjet architectuur. Berlijn is een groot openluchtmuseum.

Een bezoek aan Berlijn brengen hoeft niet veel geld te kosten. Zeker niet als je voordelig met Flixbus naar de Duitse hoofdstad reist. Een wandeling door het hart van de stad geeft je al een enorme indruk van de geschiedenis.

Loop in het Westen over de Kurfürstendamm, breng een bezoekje aan het imponerende Kaufhaus des Westen (KDW), bekijk de Gedächtniskirche, passeer Checkpoint Charlie,  bewonder de Reichstag van de buitenkant. 

Ga via de Brandenburger Tor naar het Oosten en kom op het kille Alexanderplatz met zijn imposante televisietoren (Fernsehturm). Flaneer over de boulevard Unter den Linden en bezoek de East Side Gallery. En om het echte Oost-Berlijn uit de jaren zeventig of tachtig  te ervaren is een wandeling over de Karl-Marx-Allee en in de straten daarachter een must.

In een dag Berlijn bekijken is onmogelijk. Er zijn zoveel meer punten in de stad het meer dan waard om te bekijken. Mooie en interessante musea als Museum Haus am Checkpoint Charlie, Museumsinsel, het Holocaustmonument, het DDR Museum en de voormalig Stasi gevangenis Gedankstätte Hohenschönhausen.

Brandenburger Tor Berlijn
De Brandenburger Tor stond precies op de grens tussen Oost en West (foto: Valentin Sonntag)

Gedenkstätte Hohenschönhausen

Niemand was veilig voor de Stasi in de DDR. Werd je als inwoner van Oost-Berlijn verdacht van activiteiten tegen de staat, dan werd je midden in de nacht opgepakt en naar de Stasi gevangenis Hohenschönhausen gebracht.

Hohenschönhausen was een geheime gevangenis. Niemand die het kende. Je werd er verhoord, (subtiel) gemarteld en tijdenlang gevangengezet. Wij bezochten de gevangenis, dat tegenwoordig Gedenkstätte Hohenschönhausen heet, en kregen een rondleiding van een oud-gevangene. Heel interessant en erg indrukwekkend!

Rij met cellen in Hohenschönhausen
Een gang met cellen in de voormalige Stasi gevangenis Hohenschönhausen (foto: Pixabay/falco)

Fernsehturm

Vanuit elke hoek in Berlijn is hij zichtbaar, de Fernsehturm op Alexanderplatz. De televisietoren met zijn opvallende zilver- en koperkleurige bol is 368 meter hoog. En het toffe is, je kunt naar boven voor een uitzicht over de stad of een etentje in het restaurant Sphere.

De Fernsehturm was een prestigeobject van de DDR. De bol op ruim 200 meter hoogte stelt de Spoetnik satelliet voor, de eerste satelliet ooit die door de Russen in een baan om de aarde werd gebracht.

Karl-Marx-Allee

Tot 1990 was de Karl-Marx-Allee de straat met allure in Oost-Berlijn. Tegenwoordig voel je hier nog de geest van de DDR. Voor mij is dit de indrukwekkendste straat van de stad.

Langs de 2 kilometer lange verkeersader staan de mooiste appartementen van Oost-Berlijn, gebouwd voor de hoge heren. Daarnaast staan er nog enkele fantastische overblijfselen uit de DDR, zoals de Kino International, bisocoop Cosmos, Café Moskau en de Frankfurter Tor.

Berliner Unterwelten

Diep onder Berlijn bevindt zich nog een andere wereld, de wereld van de bunkers. Bij Berliner Unterwelten kun je een aantal ervan bezoeken. En dat is een verrassende belevenis.

Want wist je dat een van de metrostations in Berlijn eigenlijk tegelijkertijd een atoombunker is? En hoe werden al die mensen opgevangen bij een eventuele aanval? Ontdek het zelf tijdens super interessante een rondleiding.

Berliner Unterwelten
Berliner Unterwelten (foto: Flickr/Joan)

De leukste activiteiten

In Berlijn heeft zich zoveel afgespeeld, dat is ongelofelijk. Maar je kunt ook plezier maken in deze stad. Sterker nog, dat is helemaal niet ingewikkeld!

Griezelen in Berlin Dungeon

Hou je van een beetje spanning en horror? Dan moet je Berlin Dungeon bezoeken. Dit is een levend spookhuis waarin zich 800 jaar geschiedenis afspeelt. Ontdek wie de grote stadsbrand van 1380 aanstak, dwaal door de straten waar de pest heerst en misschien word jij wel voor het gerecht gesleept vanwege hekserij…

Restaurants en barretjes

Duitsers zijn levensgenieters. Dat zie je ook zeker terug in Berlijn. De stad puilt uit van de restaurants en cafés. Rond toeristische plekken betaal je relatief veel voor een maaltijd, kop koffie of een goed glas bier. Ga je iets meer achteraf, dan kun je zeer voordelig eten en drinken. Berlijn is een vrij goedkope stad om te leven. Er zijn restaurants uit alle windstreken. Houd je van de Turkse keuken, dan moet je zeker een bezoek brengen aan de wijk Kreuzberg.

Kurfürstendamm Berlijn
De Kurfürstendamm was in het verleden min of meer het centrum van West-Berlijn

Uitgaan

Het is even zoeken, maar Berlijn heeft een geweldig clubleven! En het mooiste? De stad kent geen sluitingstijden. Hier kun je nachtenlang doorhalen! De meeste clubs vind je in het voormalige Oosten, in de wijken Mitte, Prenzlauer Berg en Friedrichshain-Kreuzberg. Bekende uitgaansplekken zijn de voormalige bierbrouwerij Kulturbrauerei, Kosmonaut, Watergate en Tresor.

Mengpaneel Berlijn
Berlijn kent vele clubs en discotheken, voornamelijk in het voormalige Oosten

Bezoek een sportwedstrijd

Hertha BSC, Union Berlin, Eisbären Berlin of Alba Berlin. Of het nu om voetbal, ijshockey, basketbal, volleybal of handbal gaat, Berlijn kent vele topclubs die in de Bundesliga uitkomen. Of wat dacht je van een bezoek aan de spectaculaire Wielerzesdaagse van Berlijn of de marathon? Dit zijn de tofste clubs en sportevenementen om te bezoeken.

Union Berlin
In het stadion An der Alten Försterei hangt een unieke sfeer tijdens de wedstrijden van Union Berlin (foto: Christian Liebscher (Platte)/CC BY SA)

Kerststad Berlijn

De maand voorafgaand aan kerst is Berlijn al helemaal in kerstsferen. Op bijna honderd plekken in de stad vind je kerstmarkten, groot en klein. Maar allemaal zijn ze gezellig. Dat is de Berlijners wel toevertrouwd. Veel mensen zien de kerstmarkt op de Gendarmenmarkt als de mooiste. 

Reizen in Berlijn

Berlijn is een ietwat vreemde stad qua opbouw. Het kent niet een echt stadscentrum waar je alle winkels vindt. Je zou denken dat een stad die enkele tientallen jaren was opgesplitst in twee delen, ook aan twee zijden een centrum zou hebben.

Voor West-Berlijn zou je kunnen zeggen dat dit de Kurfurstendamm is, voor het Oosten is dat meer de Alexanderplatz. Maar verwacht hier niet teveel van. Dat heeft alles te maken met de historie van de stad. Berlijn is een verzameling aan kleine steden en elke wijk kent zo zijn eigen min of meer centrum.

Tegelijkertijd zorgt het er ook voor dat Berlijn uitgestrekt is en dat de bezienswaardigheden over een vrij grote afstand verspreid zijn. Maar het fijne aan de Duitse hoofdstad is het goede openbaar vervoernetwerk.

Vrijwel alle bezienswaardigheden tijdens een stedentrip naar Berlijn zijn via de S-Bahn (tram) en de U-Bahn (metro) eenvoudig te bezoeken. Ze liggen vrijwel allemaal in de zones A en B. Een dagticket voor deze zones kost nog geen tien euro en hiermee mag je van al het openbaar vervoer gebruik maken. Het openbaar vervoer rijdt van ‘s ochtends vroeg tot in de nacht.

Wil je het jezelf eenvoudig maken, dan kun je een ticket voor een Hop on, Hop off bus kopen. Deze bussen rijden je langs alle toeristische bezienswaardigheden en je kunt overal in en uit stappen. Bovendien kun je onderweg met een koptelefoon of oortjes luisteren naar een gids in verschillende talen.

Met de Berlin WelcomeCard kun je tijdens je verblijf in de hoofdstad onbeperkt reizen met het openbaar vervoer. Bovendien krijg je met de kaart korting op veel bezienswaardigheden.

Reizen naar Berlijn

Vanuit Nederland is reizen naar Berlijn eenvoudig in een dag te doen. Met de auto is het vanaf Utrecht zo’n zes uur rijden. Maar voor een stedentrip naar Berlijn is de stad ook uitstekend per trein bereikbaar. Boek je enkele maanden van te voren je ticket, dan kun je voor enkele tientjes reizen. Daarnaast kun je in anderhalf uur van Schiphol naar Berlijn vliegen. Wil je voordelig reizen? Dan neem je de Flixbus, die vanuit verschillende plekken in Nederland voor enkele tientjes naar de Duitse hoofdstad rijdt.

Lees ook: Met de trein naar Berlijn – snel, goedkoop en comfortabel

De natuur in

Heb je al dat stadsgeweld wel gezien? De voormalige DDR telt verschillende prachtige natuurgebieden, zoals de Sächsische Schweiz op ongeveer 2,5 uur rijden van de hoofdstad. Hier kun je onder andere wandelen naar de wereldberoemde Bastei.

Activiteiten en tours