Ze noemen het liefkozend Görliwood en het telt zo’n 4.000 monumenten. Görlitz is volgens veel Duitsers de mooiste stad van Duitsland. Maar dat de schitterende binnenstad van deze plaats op de grens met Polen nog bestaat, was eigenlijk niet de bedoeling. Met dank aan het geldgebrek in de DDR…

Bij de mooiste steden in Duitsland denk je direct aan Hamburg, München of Berlijn. Volledig terecht natuurlijk. Maar het is doodzonde om Görlitz over het hoofd te zien. Deze provinciestad, ongeveer zo groot als Assen, is een aaneenschakeling van mooie panden. Het is alsof je een bezoek brengt aan een stad in pak ‘m beet het jaar 1750.

Het oude postkantoor
Het oude postkantoor is een van de 4.000 monumenten (foto: eigen)

Dat provinciestadje was tot het einde van Tweede Wereldoorlog veel groter. Daarna werd de Duits grens opnieuw getrokken en daarbij werd de rivier de Neisse aangehouden. Deze liep dwars door de stad. De ene kant van de stad werd Duits, de andere kant ligt tegenwoordig in Polen en heet Zgorzelec.

Maar de geschiedenis van de stad gaat veel verder terug. Al in 1071 wordt erover geschreven. Als Görlitz in 1330 het stapelrecht krijgt voor textiel, kan het uitgroeien tot de belangrijkste stad in de regio Oberlausitz. Prachtig versierde hallenhuizen laten de rijkdom zien die hier heerst. Van Napoleon tot tsaar Alexander van Rusland, vele grootheden overnachten hier.

Door de komst van een spoorweg in 1847 die de stad verbindt met Dresden, Berlijn en Breslau, krijgt de stad een nieuwe economische impuls. Tot de Tweede Wereldoorlog groeit het in snel tempo van 8.000 tot 96.000 inwoners en komt er veel nieuwe industrie.

Smalle straatjes in Görlitz
In het centrum van de stad vind je nog mooie smalle straatjes (foto: Pixabay/Lutz)

Görliwood: Wandelen door een filmdecor

Wanneer je het centrum in wandelt, kom je op de Postplatz. Kijk op dit groene plein om je heen, verbaas je over de schoonheid en heb het gevoel dat je op een filmset bent komen kijken in Hollywood. Niet voor niets heeft de stad de bijnaam Görliwood, vanwege de films die in Görlitz zijn opgenomen. De perfectie van de gebouwen, de mensen die op bankjes zitten rondom de fontein in het midden en de tram die elke tien minuten passeert. Hier had de film Back to the future kunnen zijn opgenomen, ware het niet dat bij deze film wel voor Hollywood werd gekozen.

Maar de schoonheid van de historische binnenstad is filmmakers ook opgevallen in de afgelopen jaren. Zo is de film The Grand Budapest Hotel (4 Oscars, 9 Oscar-nominaties) hier opgenomen. En wat dacht je van scenes uit de Quentin Tarantino klassieker Inglorious Basterds? Of die andere oorlogsfilm The Monuments Men, met daarin onder andere George Clooney, Matt Damon en Bill Murray.

Inglorious Basterds
Onder andere de film Inglorious Basterds van Quentin Tarantino is deels in de stad opgenomen (foto: Stadtverwaltung)

Van bijna gesloopt tot mooiste stad

Dat er tegenwoordig films in het historische centrum worden opgenomen, is een klein mirakel. Hoewel de stad de Tweede Wereldoorlog zonder al te veel schade doorkomt, is dat geen garantie voor de toekomst. Tijdens de DDR-tijd worden er grote zielloze nieuwbouwwijken rond de stad gebouwd, maar naar de binnenstad wordt niet omgekeken. Langzaam verandert het in een spookgebied.

Gebouwen brokkelen af, pleisterwerk verdwijnt en de schoonheid van Görlitz is nergens meer te vinden. De communistische oplossing? Dan slopen we de boel. Geldgebrek en het einde van de DDR zorgen ervoor dat dit gelukkig niet gebeurt! In plaats van slopen wordt de stad in de jaren negentig compleet gerenoveerd. En nu roepen de inwoners trots dat ze in de mooiste stad van Duitsland wonen.

Het oude station
Het oude station in Görlitz (foto: Pixabay/Peter Oltmanns)

Bezienswaardigheden in Görlitz

Eigenlijk is het gek om te zeggen, maar heel veel bezienswaardigheden telt Görlitz niet. En toch móet je ooit deze stad bezoeken.

Vanaf de Postplatz kun je alle kanten op en bekijk al die mooie gevels. Ga winkelen in de kaarsrechte Berlinerstrasse, bezoek de Reichenbachtoren en de Dikke Toren of neem een kijkje in Kaufhaus Görlitz. Dit meer dan honderd jaar oude warenhuis is een streling voor het oog. Andere hoogtepunten zijn de Peterskirche, het Schlesisches Museum en het Biblisches Haus.

Berlinerstrasse
In de Berlinerstrasse kun je leuk winkelen (foto: eigen)

Rondleiding door de stad

Maar de beste manier om Görlitz te leren kennen, is met een rondrit, een rondrit langs filmlocaties of een rondleiding door de stad. En het gekke is, die zijn niet heel eenvoudig te vinden. Hoewel de stad geliefd is bij toeristen, is het nog niet door het massatoerisme ontdekt. En daar lijkt de stad zelf ook niet aan mee te werken.

Ben je op zoek naar een rondleiding? Dagelijks om 10.30 uur en 14.00 uur begint er een 90 minuten durende rondleiding bij Görlitz-Information aan de Obermarkt 32. Meedoen kost zeven euro en je moet je van te voren aanmelden.

Daarnaast zijn er op verschillende dagen ook speciale rondleidingen die teruggaan naar het jaar 1500, waarbij je gebouwen uit de Jugendstil gaat bezoeken, rondleidingen langs filmplekken en veel meer.

Dicker Turm in Görlitz
Om de Dicker Turm in Görlitz kom je niet heen (foto: eigen)

Overnachten in Görlitz

Görlitz is een schitterende stad om een of enkele nachten te verblijven. Je vindt er tal van hotels en appartementen. Zo staat in het hart van de stad het 3 sterren Akzent Hotel Am Goldenen Strauss in een prachtig Art Nouveau pand. Vriendelijk personeel en een uitstekend ontbijt. Daarnaast zijn er in de omgeving verschillende goede campings.

Reis je met een iets kleiner budget en zoek je goedkopere hotels? Overnacht dan aan de Poolse kan van de stad en boek een overnachting in Zgorzelec.

De plaats is een uitstekende uitvalsplek om de mooie omgeving te ontdekken. Zo is het slechts een half uurtje rijden naar het Nationaal Park Sächsische Schweiz en Boheems Zwitserland. Op veertig minuten rijden ligt die andere mooie stad Bautzen, met de indrukwekkende voormalige Stasi gevangenis. En nog een half uurtje verder ben je in het prachtige Dresden. Reis je vanuit Görlitz naar het zuiden? Vergeet dan niet een bezoek te brengen aan het sfeervolle Zittau.