Ooit was Hanzestad Greifswald een van de belangrijkste steden aan de Oostzee. Tegenwoordig is het vooral een onbekende parel, waar de middeleeuwse binnenstad nog grotendeels in tact is. Een plaats waar de tijd lijkt te hebben stilgestaan.

Op het Marktplein in Greifswald is het gezellig. De talloze terrasjes rondom het plein zijn vooral gevuld met studenten. Wanneer je boven de parasols kijkt, zie je schitterende kleurrijke panden staan met klassieke gevels. Twee opvallende gebouwen zijn opgetrokken uit baksteen, in de typische Noord-Duitste baksteengotiek stijl.

Ze kijken schuin uit op het bijzonderste gebouw, het roze raadhuis van Greifswald. Een klassiek pand met een indrukwekkende trapgevel, waarvan de bouw rond het jaar 1340 al begon. Dit is zoals de stad er al eeuwenlang uitziet.

Greifswald vanuit de lucht
Greifswald vanuit de lucht

Pal aan zee wordt in 1199 het klooster Eldena opgericht. Vlakbij het klooster ontstaat een plaatsje, dat snel groeit: Greifswald.  Vijftig jaar later krijgt het al stadsrechten.

Het is de tijd dat verschillende steden aan de Oostzee een handelsverband aangaan, de Hanze. Een organisatie die zich in de loop der eeuwen uitstrekt van Tallinn in Estland tot Vlaanderen. Belangrijkste plek is Lübeck. Andere steden in de huidige deelstaat Mecklenbur-Vorpommern, zoals Stralsund, Wismar en Rostock sluiten zich al snel aan en ook Greifswald volgt in 1310.

In de eeuwen erna worden grote economische successen geboekt. Die rijkdom is nog altijd zichtbaar in de stad. De oude koopmanshuizen stralen een en al pracht en praal uit. Hoe belangrijk Greifswald in de middeleeuwen is, blijkt wel in 1459. Dan wordt, na Rostock, de tweede universiteit van Noord-Europa hier geopend.

Haven Greifswald
De haven van Greifswald wordt alleen nog door toeristen aangedaan

De ommekeer voor Greifswald

De voorspoed van de stad wordt bedreigd door een groot probleem. De haven verzandt. Schepen kunnen niet meer bij de stad komen. Ook valt de Hanze vanwege onderlinge strijd uit elkaar. Er volgen oorlogen. In 1648 wordt Greifswald, samen met onder meer Rügen, weggegeven aan Zweden. Pas in 1815 wordt het weer Pruissisch.

Waar veel steden in Duitsland zwaar worden getroffen tijdens de Tweede Wereldoorlog, blijft dit Greifswald bespaard. Helaas zijn de communisten niet zo zuinig op de middeleeuwse stad. Na 1945, als het onder de DDR valt, wordt de helft van de historische gebouwen platgegooid en vervangen door de typische Oost-Duitse Plattenbau. Betonnen flats zonder enige fantasie.

Maar gelukkig, aan de binnenstad is ook de DDR-regering niet gekomen. Er is nog meer dan voldoende te bekijken. Greifswald is tegenwoordig een provinciestad met zo’n 60.000 inwoners. Maar de aanwezigheid van een universiteit zorgt ervoor dat het wel een levendige stad is. Bovendien is het de stad waar de aardgaspijpen van Nord Stream aan land komen, de pijpen waardoor het Russische gas naar West-Europa stroomt.

Bezienswaardigheden in Greifswald

Ben je op vakantie in Oost-Duitsland of maak je een stedentrip naar Greifswald? Ga struinen door de compacte historische binnenstad en geniet van al die middeleeuwse panden. En wat is er verder in de stad te doen? Dat vertellen we hieronder.

Baksteengotiek en historie in de binnenstad

Baksteengotiek in Greifswald
Een typisch voorbeeld van baksteengotiek aan de Markt

Op het gebied van baksteengotiek, de bouwstijl ten tijde van de Hanze, zit je helemaal goed in het centrum van Greifswald. Er zijn 9 gebouwen bewaard gebleven uit die tijd. Dat zijn de panden Markt 11 en Markt 13, de Sint Nicolaas kerk, Mariakerk en de Sint Jacobikerk. Ook de Fangenturm, de resten van de het Eldena klooster, het cultuurcentrum St Spiritus en de kloosterbibliotheek stammen nog origineel uit de middeleeuwen.

Daarnaast zijn delen van de historische stadsmuur nog intact, net als de gracht en enkele wallen.

Universiteit van Greifswald

University of Greifswald

Sereen en statig staat hij aan de rand van het centrum, het hoofdgebouw van de Universiteit van Greifswald. Het is naast de historische Markt het middelpunt van de stad. Greifswald wordt ook wel omschreven als een universiteit met een stad er omheen.

De universiteit werd opgericht in 1456 en is na de Universiteit van Rostock de oudste in aan de Oostzee. Het huidige hoofdgebouw aan de Domstraße is in 1750 gebouwd in romantische renaissancestijl.

Nicolaas-, Maria- en Jacobskerk

De Markt in Greifswald
De Mariakerk kijkt over de Markt uit

Eeuwenlang bepalen ze al het beeld van Greifswald, de Nicolaas-, Maria- en Jacobskerk. Drie kerken die zijn gebouwd in de stijl van de middeleeuwse baksteengotiek.

De Nicolaas kathedraal is het symbool van de stad en universiteit. Dankzij de 100 meter hoge toren wordt hij liefkozend ook wel de Lange Nicolaas genoemd. Iedere woensdag kun je naar binnen en ook de toren beklimmen, voor een geweldig uitzicht over de stad.

De Mariakerk, ook wel de Dikke Maria genoemd, is een grote hallenkerk. Het is onder meer bekend dankzij het Mehmel-orgel dat bijna 2.000 pijpen telt. De Jacobskerk is de kleinste historische kerk in de stad. De vele grafplaten en de middeleeuwse doopvont brengen je terug naar lang vervlogen tijden.

Museumshafen

Museumshafen Greifswald
Oude schepen in de Museumshafen

Historische sloepen, sleepboten en schoeners dobberen in de Museumhafen van Greifswald, aan beide zeiden van de rivier de Ryck. Met 50 schepen is het de grootste museumhaven van het land. Borden bij de boten geven informatie over het verleden.

Door zijn ligging aan de rivier de Ryck, op een steenworp afstand van zee, was Greifswald in de middeleeuwen een belangrijke havenstad. Hier konden schepen beschut aanleggen en de stad kon uitgroeien tot een belangrijke handelspunt tijdens de Hanzeperiode.

Midden 17e eeuw komt daar een einde aan. Greifswald wordt Zweeds en er is weinig aandacht voor de haven. Midden 19e eeuw komt er nog een kleine opleving, maar de ondiepe vaargeul wordt de havenstad fataal. In 1991 is de haven verplaatst naar Ladebow, waarna de oude haven is overgedragen aan de museumvereniging.

Pommersches Landesmuseum

Het Pommersches Landesmuseum is het grootste museum in Greifswald. Het saat in het teken van de regio Pommeren. Het heeft een grote collectie kunst en archeologische vondsten.

Daarnaast is er veel aandacht voor Caspar David Friedrich, de bekendste schilder die de stad heeft voortgebracht. Friedrich liet zich inspireren door de landschappen van het eiland Rügen, Saksisch Zwitserland, de Harz en het Reuzengebergte. Zijn bekendste werk is De IJszee, waar een schip wordt vernietigd door kruiend ijs.

Naast Friedrich heeft het museum ook werken van onder meer Vincent van Gogh.

Botanische tuin

Greifswald University Botanical Garden botanik institute compressed version

Wil je lekker ontspannen, bezoek dan de Botanische Tuin. Zeker in de lente en zomer is het hier heerlijk toeven tussen de geneeskrachtige planten, heide en moerasplanten.

De eerste versie van de tuin is aangelegd in 1763 bij het hoofdgebouw van de universiteit. In 1886 is hij door ruimtegebrek verplaatst naar de Münterstraße. Tegenwoordig wordt de botanische tuin nog altijd gebruikt door studenten, maar is het ook een geliefde plek om te ontspannen.

Even verderop, aan de Friedrich-Ludwig-Jahn-Strasse, is ook nog een arboretum met talloze bomen uit alle windstreken.

Caspar David Friedich Centrum

Greifswald is trots op zijn bekendste zoon, Caspar David Friedrich. Het oude huis van de familie Friedrich is ingericht als Caspar David Friedich Centrum. Hier werd de schilder op 5 september 1774 geboren, als zoon van een zeep- en kaarsenmaker.

In de woning kun je een tentoonstelling bekijken over het leven van Friedrich en de werken die hij heeft voortgebracht. Maar het is ook een plek waar je terug kunt in het verleden. De museumwinkel bevindt zich bijvoorbeeld op de plek waar de familie Friedrich zelf een winkel bestierde. In de historische kelder werden  kaarsen en zeep gemaakt. Hier hangen nog altijd materialen die uit die tijd zijn bewaard.

Kloosterruïne Eldena

Eldena ruïne Greifswald
De ruïnes van het voormalige klooster Eldena staan er nog altijd

Indrukwekkende poorten en resten muur herinneren aan de rand van Greifswald, vlakbij de zee, aan het cisterciënzerklooster Eldena. Gebouwd in 1199 en de plek waar Greifswald is ontstaan. In de middeleeuwen was dit het belangrijkste klooster in de regio.

Langzaam werd het uitgebouwd, natuurlijk in de stijl van de baksteengotiek. Maar na de reformatie in 1533 raakt het complex in verval.

In het begin van de 19e eeuw zijn er enkele personen die zich het lot aantrekken van de ruïnes. Onder hen is schilder Caspar David Friedrich. Hij gebruikt de kloosterresten regelmatig als onderwerp in zijn schilderijen. Reden voor monumentenzorg om de muren te bewaren.

Vissersdorp Wieck

Vissersdorp Wieck
Een historische ophaalbrug verbindt beide oevers in het visserdorp Wieck

Net buiten de stad, aan de monding van de Ryck, ligt het vissersdorp Wieck. Zo’n 800 jaar geleden werd het gebouwd en het heeft nog altijd zijn historische charme. Wieck is een van de oudste vissersdorpen aan de Duitse Oostzeekust.

In de haven dobberen vissersboten en op de kade staan vissershuisjes met rieten daken. Eyecatcher is de houten ophaalbrug uit 1887, die beide zijden van de rivier met elkaar verbindt. Hou je van vis? Dan moet je hier zeker een van de gezellige visrestaurantjes in Wieck bezoeken.

Dierentuin Greifswald

Kraanvogel in de dierentuin van Greifswald
In de dierentuin zijn onder meer bijzondere vogels te zien, zoals deze kraanvogel

Ben je met de kinderen in Greifswald? Dan mag een bezoekje aan de dierentuin niet ontbreken. En dat is geen dure exercitie. Een kaartje voor een volwassene kost zo’n 5 euro, kinderen betalen rond de 2,50 euro.

Verwacht geen olifanten en leeuwen in deze knusse dierentuin, maar wel kangoeroes, neusberen, wasberen, ezels, varkens en stokstaartjes. Daarnaast zijn er kleine kapucijneraapjes, vele mooie vogelsoorten, waaronder uilen en pauwen en is er in het midden een zwanenvijver.

Reizen naar Greifswald

Greifswald ligt in het noordoosten van Duitsland. Vanuit Utrecht is het met de auto zo’n 6,5 uur rijden. Onderweg passeer je mooie steden Lübeck, Wismar en Rostock, maar ook Stralsund ligt vlakbij. Deze steden zijn prima te combineren tijdens een meerdaagse trip.

Ook zou je ervoor kunnen kiezen om op NS International een treinticket te kopen naar Greisfwald. Vanuit Utrecht reis je in het snelste geval in iets minder dan 9 uur naar deze prachtige stad. Het voordeel is dat je helemaal ontspannen en uitgerust op de plek van bestemming aankomt.

Overnachten in Greifswald

Breng je een bezoek aan Greifswald? In de stad zijn vele hotels te vinden. Booking.com heeft het ruimste en een zeer voordelig aanbod. Of boek een fraaie vakantiewoning in het nabij gelegen Loissin.

Booking.com